درآمدی بر تاریخ جامعه شناسی شناخت

توضیحات

کتاب «درآمدی بر تاریخ جامعه‌شناسی شناخت» شامل هفت فصل اصلی است. کتاب حاضر با درآمدی کوتاه درباره جامعه‌شناسی شناخت آغاز شده و اصطلاح‌شناسی آن توضیح داده می‌شود. در این فصل، رابطه جامعه و آگاهی نزد جامعه‌شناسان کلاسیک و بنیان‌گذاران اندیشه اجتماعی مدرن بیان شده و مناقشات به‌وجودآمده درباره این نسبت مرور می‌شود. در پایان این فصل نیز نویسنده، تعریف مختار خود از جامعه‌شناسی شناخت را شرح می‌دهد. در دومین بخش کتاب، نگارنده به سراغ تاریخ انسان خردمند رفته و نخستین رگه‌‌‌های تفکر عقلانی در جهان ایرانی را مورد تاکید قرار می‌دهد، روایتی که در فلسفه تاریخ هگل نیز ایران را به عنوان بنیاد اندیشه به رسمیت شناخته بود. این فصل با مقایسه پروژه جامعه‌شناسی شناخت در آلمان و امریکا و مقایسه دو سنت فکری برآمده از آن به پایان می‌رسد. بخش سوم کتاب حاضر، مروری بر نظریات مهم‌ترین متفکران تاریخ علوم انسانی است که در باب جامعه‌شناسی رای و نظر داشته‌اند و مخاطب با گزیده عقاید شخصیت‌‌‌هایی مانند «ویلهلم یروزالم»، «ژرژ گورویچ»، «ارنست گرون والد»، «یولیوس کرافت»، «فلورین زنانیکی»، «یولیوس شاف»، «پیتر برگر»، «توماس لوکمان» و... آشنا می‌شود. بخش چهارم کتاب به «امیل دورکیم» اختصاص دارد و جامعه‌شناسی شناخت وی در این فصل بررسی می‌شود. پنجمین بخش کتاب، درآمدی بر تاریخ جامعه‌شناسی شناخت، این حوزه فکری را در دوران جدید جست‌وجو می‌کند. در بخش ششم، نویسنده بحث‌‌‌های توضیحی و انتقادی خود درباره جامعه‌شناسی شناخت را تنظیم کرده است. این فصل در اصل شرح نکات کلیدی و سرنوشت‌ساز جامعه‌شناسی شناخت و تعیین موقعیت‌‌‌هایی است که تاکنون در این حوزه نظری مورد مناقشه بوده است. بخش پایانی این کتاب نیز موخره‌ای شامل تغییر مسایل جامعه‌شناسی شناخت در دوران جدید (مانند آنچه در جامعه‌شناسیِ جامعه‌شناسی ذکر شد) و آسیب‌های تهدیدکننده جامعه‌شناسی شناخت است. از نظر نگارنده، عدم ادراک و تمایز میان مسایل شخصی متفکران جامعه‌شناسان شناخت کلاسیک و مسایل شناختی آنان و روان‌شناسی‌گرایی کردن جامعه‌شناسی شناخت و فراموش کردن رسالت نقد می‌تواند تهدید‌‌ها و آسیب‌هایی باشد که به این حوزه مطالعاتی خدشه شناختی وارد کند.